Molens, muscadet en la mer

Dwars door zacht en vriendelijk Frankrijk slingert La Vélidéale naar de Atlantische Oceaan. Onderweg wisselen kastelen, watermolens en charmante dorpen elkaar af, met een warm welkom in de chambres d’hôtes.

Het hek staat open, op de poort een sticker: Accueil Vélo – Fietsers Welkom. Behoedzaam loop ik het terrein op van Château de Saveilles, richting het bankje. Is dit echt wel toegestaan? Mijn reisgenoot Fergal en ik zitten nog nauwelijks, als de kasteelheer komt aandraven. Zijn werkkleding vol vlekken.

“Sorry, ik ben de schoorsteen aan het schoonmaken,” roept hij, terwijl hij zijn handen afveegt. “De fietsen kun je binnen stallen, picknick vooral in de tuin!” Wat volgt, is een lang gesprek over zijn voorouders, het kasteel en de politiek. Op de valreep bungelt hij met een bos sleutels. “Willen jullie de kapel zien?”

La Vélidéale voert door een gedeelte van Frankrijk, dat nog niet is platgelopen door toeristen. Veel bewoners zijn in voor een praatje. “Waar kom je vandaan, waar ga je heen?” klinkt het voortdurend. Tijdens een langere fietsreis moet ik het antwoord vaak schuldig blijven. Ik leef zo in het nu, dat ik na een uur al ben vergeten waar ik die nacht heb geslapen.

De route begint in Royère-de-Vassivière, een dorp vlak bij het grote stuwmeer van Vassivière. Op het terras van brasserie Vassiviera, direct aan het water, serveren David Livet en Amélie Vallier (vegetarische) hamburgers van lokale producten; zelfs de cola komt uit Limoges, de porseleinstad waar we later doorheen fietsen.

David wijst naar een dichtbegroeid eiland. “Daar groeide ik op, mijn vader was er tuinier.” Later woonde hij als software engineer in Parijs, Tokio en Hongkong, maar hij keerde terug voor de rust en de natuur. “Met de klimaatverandering is dit de ideale plek; door de bomen koelt het ’s avonds goed af.”

Chambre d’hôte

Het kan hier inderdaad fris zijn, op bijna 700 meter hoogte. Maar al snel dalen we af naar het vijfhonderd meter lager gelegen Saint-Léonard-de-Noblat, een dorp met statige herenhuizen in smalle straten. “Fijn dat jullie er zijn,” roept Delphine Phierre, als ze de deur van haar chambre d’hôte Le Jardin des Lys openzwaait. Ze toont de kamers vol familie-antiek en serveert limonade in de riante tuin.

Rondom het stuwmeer zagen we nog campings met rijen Nederlandse auto’s; hier klinkt enkel Frans. De route slingert door bossen en langs de rivier de Vienne. Dit landschap is misschien niet zo spectaculair als de Bretonse kliffen of de bergtoppen van de Auvergne, maar het zit hem in de details: een vervallen abdij, een maison van natuursteen met beschilderde houten luiken, een scheefgezakte watermolen op de oever.

In de donkere ruimte van Moulin de Got schept Martine Tandeau de Marsac papier. Met een rustige beweging haalt ze een houten raamwerk door een bak met rozekleurige pulp. Het natte vel gaat op een doek, dan op de stapel en in de pers. “We gebruiken aspergeschillen, radijsresten, artisjokken, zelfs algen en cacaoschillen,” legt ze uit. “Zolang er vezels in zitten, kun je er papier van maken.”

Martine werkt zo kalm dat het bijna meditatief oogt. Ooit ging het er anders aan toe. In de molen werkten zo’n twaalf mensen in een moordend tempo. De jongste kinderen sneden het stro – de vezelbron voor het papier – uit de velden, mannen schepten vijfduizend vellen per dag en vrouwen hingen ze te drogen.

Ruizen van rivier

Die avond slapen we in een oude watermolen, Moulin du Daumail, waar vleermuizen langs scheren. Fergal speelt piano met het ruizen van de rivier op de achtergrond.

Eigenaar Mortimer White wijst ons een fraaie zwemplek aan: een zandstrandje in het groen, waar verder niemand is. Zijn opa was een Engelse piloot, zijn vader kocht het landgoed en renoveerde het kamer voor kamer. “Er blijft altijd iets te doen.”

Meer lezen?

Lees het vervolg van deze reportage in FietsActief 2.
Nu in de winkel of bestel ‘em hier online

Tekst en beeld: Jessica de Korte