Van turf en kanalen tot stuivend zand: deze fietsroute vanuit Hoogeveen laat zien hoe afwisselend het Drentse landschap is. In 62 kilometer fiets je door gebieden die zijn gevormd door turfwinning, landbouw en natuurherstel. Onderweg kom je langs het Mantingerzand, Boswachterij Gees, recreatieplas Schoonhoven en verschillende plekken waar de geschiedenis van de streek nog zichtbaar is.

© Jessica de Korte

De fietsroute in het kort

Afstand: 62 km
Start: Station Hoogeveen
Parkeren: gratis bij P+R Stationsplein
Route: fietstocht door Hoogeveen en omgeving
Landschap: veen, stuifzand, bossen, beekdalen en akkers
Onderweg: Mantingerzand, Boswachterij Gees, Schoonhoven, Hoogeveen en Nieuwlande
Goed om te weten: onderweg kom je niet veel horeca tegen. Twee theetuinen liggen iets van de route af.

Fietsen door een landschap van turf en stuifzand

Hoogeveen is de stad waar Vincent van Gogh voor het eerst kennismaakte met Drenthe. Hij reisde schilders als Hendrik Willem Mesdag en Willem Roelofs achterna, naar het onbedorven platteland waar boeren en veenarbeiders een sober bestaan leidden.

Het landschap is sinds die tijd flink veranderd. Toch vind je er nog altijd de ruimte waar kunstenaars toen al naar op zoek waren.

Tijdens deze fietsroute vanuit Hoogeveen fiets je door landschappen op veen- en zandgrond, voor een groot deel gevormd door de mens. Kaarsrechte kanalen, lange kavels en lintdorpen herinneren aan de turfwinning. Ook kom je door nat gebied met petgaten en plassen.

Ook de natuur verandert voortdurend. In het Mantingerzand werken natuurorganisaties aan het herstel van stuifzand, heide en vennen. In het beekdal van de Geeserstroom mag het water, dat vroeger werd gekanaliseerd, weer meanderen door het natte grasland.

Het ene moment fiets je door rechtlijnige akkers, het volgende door bossen, heide en speelse natuur. Juist die afwisseling maakt deze tocht interessant.

© Jessica de Korte

Onze 5 favoriete stops langs de route

1. Mantingerzand – stuifzand en grazende pony’s

Door de intensieve ruilverkaveling vanaf de jaren zestig bleef weinig over van de oorspronkelijke heide, het hoogveen en de vennen. In het Mantingerveld wordt gewerkt om dat oude landschap weer terug te brengen.

Een fietspad loopt door het stuifzandgebied met struikheide, jeneverbessen, berken en vennen. Hier krijg je weer even het gevoel van de ruimte waar schilders vroeger voor naar Drenthe kwamen.

Shetlandpony’s, schapen en koeien helpen het gebied open te houden. Bij de inrichting van het natuurgebied is zelfs oud kaartmateriaal gebruikt om vroegere heideplassen terug te brengen.

2. Boswachterij Gees – het Drenthe van vroeger

Boswachterij Gees werd in de jaren dertig aangeplant om het stuifzand tegen te houden. Eerst fiets je tussen de bomen, daarna langs vennen en natte heide.

Eenden en ganzen dobberen in het water en Schotse hooglanders grazen tussen het groen. In het beekdal van de meanderende Geeserstroom zie je een landschap dat doet denken aan het Drenthe van rond 1900, met houtwallen, poelen, veengaten, hooilandjes, heide en bossen.

Voor een korte pauze kun je terecht bij het vogelkijkpunt naast de Veenplas. Of wandel een stukje naar de Klinkenberg, een kasteelheuvel uit de dertiende eeuw.

3. Plas Schoonhoven – ontspannen aan het water

Tijd voor een pauze? Recreatieplas Schoonhoven is een fijne plek om even af te stappen. In de zomer kun je er zelfs zwemmen.

Er is een zandstrand met ligweide en bij het strandpaviljoen kun je terecht voor koffie of lunch met uitzicht over het water.

De plas ligt in Hollandscheveld, een voormalig hoogveengebied. Rondom het water groeien onder meer bosbessen, dalkruid en salomonszegel. In een vleermuizentunnel overwinteren behalve vleermuizen ook kikkers, padden en salamanders.

© Jessica de Korte

4. Hoogeveen – verhalen over turf en veenarbeiders

De Hoogeveensche Vaart werd aan het begin van de zeventiende eeuw gegraven om turf af te voeren. Langs het kanaal fiets je over een vrijliggend fietspad richting Hoogeveen.

De brede straten herinneren aan de manier waarop de veenstad groeide. Hier en daar staan nog fraaie monumentale panden. In de bibliotheek vind je de Verhalenwerf, met verhalen over de mensen die na het einde van de turfwinning op zoek moesten naar nieuwe inkomstenbronnen. Je ontdekt er meer over de ontwikkeling van Hoogeveen en de industrieën die daarna ontstonden.

5. Onderduikersmuseum Nieuwlande

Ook de recente geschiedenis komt langs deze fietsroute aan bod. In Nieuwlande vonden tijdens de Tweede Wereldoorlog veel Joodse en andere onderduikers een veilig onderkomen.

Het dorp kreeg hiervoor op 11 april 1985 de Israëlische Yad Vashem-onderscheiding. Het Onderduikersmuseum houdt de verhalen uit de jaren 1940-1945 levend en besteedt aandacht aan bekende verzetsmensen én aan de vele inwoners die onderduikers in huis namen.

_______________________________________________________________________________________________________________________

Routebeschrijving: fietsroute Hoogeveen 62 km

Met het station in de rug ga je linksaf het fietspad langs het Stationsplein op. Volg dit tot het einde en ga rechtsaf. Fiets richting knooppunt 31 – 34.

Bij knooppunt 34 ga je rechtdoor richting knooppunt 71. Het fietspad gaat later over in een weg. Ga bij de T-splitsing rechtsaf. Hier verlaat je de knooppuntenroute. Fiets onder het viaduct door en ga op de kruising rechtdoor.

Vervolg de route via knooppunten 39 – 23 – 24 – 18 – 66 – 83 – 81 – 86 – 87 – 75 – 51 – 52 – 19 – 14 – 16 – 37.

Bij knooppunt 37 fiets je richting knooppunt 35, maar ga direct na de brug over de Hoogeveensche Vaart linksaf. Hier verlaat je opnieuw de knooppuntenroute en neem je het fietspad langs het kanaal. Ga bij de T-splitsing linksaf, onder de brug door en houd links aan. Blijf het fietspad langs het kanaal volgen en fiets steeds rechtdoor.

Bij de Y-splitsing ga je linksaf, onder de brug door en direct daarna rechtsaf. Volg het fietspad. Na het bruggetje ga je rechtsaf; het fietspad gaat hier over in een weg. Ga bij de volgende Y-splitsing rechtsaf. Steek de weg over en ga linksaf richting knooppunt 33. Bij knooppunt 33 volg je knooppunt 31 terug naar het station.

Tekst en foto’s: Jessica de Korte