Route Dokkum – Sneupen, maar niet te snel

0

Route Dokkum FietsActief 4-2015Start: Dokkum
Afstand: 59 km
Gps-route: Route Dokkum
PDF Routekaart: Route Dokkum
PDF Routebeschrijving: Route Dokkum

Dat Friesland vlak en groen is en dat er koeien lopen, weten we. Maar dat in het uitsterste noordoosten, verstopt achter Dokkum, zoveel leuke winkeltjes zitten? Dat is nieuw! Op de fiets langs tien Friese verrassingen.

De huurfietsen zijn afgehaald, de auto staat op het kleine pleintje tussen fietsenwinkel en bakker geparkeerd. We lopen nog even de SPAR in het Noord-Friese dorp Ferwert in om wat broodjes voor onderweg te kopen als een oudere man met pet me op de arm tikt. “Dat is toch uw auto, die zilvergrijze op het plein hiernaast? Ik zat net te eten en ik dacht ik moet maar even achter die mevrouw aan. Er staat nog een achterportier open.” En hij keert zich om naar z’n fiets, terug naar het warme middageten. Friezen hebben de naam stug te zijn, maar wie door de provincie fietst en zich niet afsluit voor een praatje, snapt niet hoe dat misverstand ooit in de wereld is gekomen. Passerende en tegemoetkomende fietsers, wandelaars en hondenuitlaters groeten met een langgerekt ‘hooooi’ en we merken het ook in de winkeltjes die we bezoeken, de winkeltjes die de aanleiding waren voor onze fietstocht door dit uiterste noordelijke stukje van ons land.

Stad op terpen

Maar eerst even over het land boven Dokkum, een land van kleine kerkjes op terpen, van koeien en aardappelen. Als ‘beste Borgers’ worden de laatste op borden langs de weg te koop aangeboden. Dokkum is een levendig stadje. Aan de omhooglopende winkelstraten die haaks op de stadsgracht met z’n mooie gevels staan, is te zien dat deze stad op terpen is gebouwd. Vrijwel alle dorpen hier werden op zulke kunstmatig opgeworpen heuvels aangelegd. Want voordat monniken rond 1100 met de aanleg van zeedijken begonnen, overstroomde het land vaker dan de inwoners lief was. In de 19de eeuw werden bijna alle terpen afgegraven, de vruchtbare aarde (bestaande uit huisafval en koemest) kon voor veel geld worden verkocht aan boeren op de arme zandgronden in Zuidoost-Friesland en Drenthe. Met de terpen verdwenen ook de huizen die er op stonden. Alleen de kerken, die op het hoogste punt in het midden van de terpen waren neergezet, bleven behouden. Zo komt het dat Noord-Friesland nog altijd grossiert in kleine godshuisjes uit de twaalfde en dertiende eeuw. Een bijzondere is die van Hegebeintum. Dit gehuchtje heeft met negen meter boven NAP niet alleen de hoogste terp van Nederland, in het 11de-eeuwse scheefgezakte kerkje hangen ook zeldzame, rijkversierde rouwborden van de bewoners van de nabijgelegen Harsta State.

Barcelona aan het wad

In dit vlakke land heeft de wind vrij spel en natuurlijk is ‘ie meestal tegen. Tel daarbij op een kleine 50 kilometer en tien te bezoeken winkeltjes van de Noord-Friese Winkeltjesroute en de beslissing om de route over twee dagen te verdelen was snel gemaakt. Lekker, we hebben de tijd om te snuffelen – sneupen, zeggen ze in Friesland – in de brocantewinkeltjes, bij de kaarsenmakerij, het klei-atelier, de rommelzolder, de vintage boerderij, tussen de handbedrukte stoffen van de ambachtelijke katoendrukkerij en bij de mozaïekgallery. Tussen de vlakke weilanden onderaan de waddendijk doet de tuin annex expositieruimte van mozaïekster Liesbeth Sijtsma aan als een Zuid-Europese enclave.


Die eerste indruk blijft niet zo gek te zijn, want Liesbeth vertelt dat ze de inspiratie voor haar mozaïeken opdeed toen ze de gebouwen van Antoni Gaudí zag. ‘We gingen met het werk naar Barcelona. Alle vrouwen gingen winkelen, maar daar houd ik niet van, dus ik ging op ontdekkingstocht. Ik kwam Gaudí tegen en raakte betoverd door wat hij gemaakt heeft. Ik kon er ’s nachts niet van slapen. In de vier dagen dat we daar waren, heb ik alles van hem afgelopen en toen ik thuis was ben ik meteen begonnen met mozaïeken. Eerst voorzichting met twee kleuren, om te kijken of het me wel lag.’ Dat dat het geval was, lijdt geen twijfel voor wie haar werk bekijkt: een explosie van kleur en mozaïeken in de meest sierlijke vormen. Liesbeth beplakte al bloempotten, tafels en stoelen, kastjes, spiegels, dienbladen, weinig is veilig voor haar lijmpistool.

Marktplaats

In Blije worden we instant blij van zo’n mooie dorpsnaam. En van Wilma Wiljouw van Ald&Nij Brocante die met man Rob ontspannen in de schaduw voor haar brocantewinkeltje zit. ‘Warm hè?’, zegt ze als we onze fietsen parkeren. ‘Willen jullie ook iets drinken?’ Wilma is dol op papier en emaille en dat is te zien aan haar twee etages tellende winkel. Op de hooizolder van Hermien Meijers tweedehandskledingboerderij Foarinoar (‘voor elkaar’) vallen we van verbazing bijkans om. Dat de Friese boerderijen groot zijn, zie je aan de buitenkant al. Maar eenmaal binnen lijkt er geen eind aan de ruimte te komen. En dan heeft Hermien ook nog eens elke vierkante centimeter benut voor haar rekken met kleding en curiosa, veelal prachtig op kleur gerangschikt. Marktplaats heeft er vast geen weet van, maar hier boven in Friesland zit een geduchte concurrent. Alles wat Hermien verdient met haar zolderwinkel gaat naar het goede doel, vandaar ook de naam van haar zaak.


Het eerste stuk van de route lag de waddendijk steeds als een strenge scheidslijn aan onze linkerkant, soms dichtbij soms verderweg. Voorbij Blije steken we ‘m over en bekijken Friesland van de andere kant: de zeekant. Op de dijk lopen schapen met groene stippen op de rug, in de kwelders groepjes paarden. Bruine en witte zeilen schuiven over het water van de Waddenzee, net als de veerboot die zich van de pier van Holwerd losmaakt om naar Ameland te varen. De contouren van het eiland met z’n vuurtoren lijken boven het water te zweven.

Snijkaarsen

Straatwinkeltjes zijn er ook. Langs de weg staan stalletjes met potjes jam (€ 1,50) en zakjes pruimen (€ 1,-). Het geld mag je in het bakje doen dat er naast staat. Als we Monica van Tante MYP complimenteren met haar mooie brocantewinkeltje dat consequent in wit is uitgevoerd, worden we voor het weten dwars door de theetuin meegetroond naar haar huis dat ze, na een paar jaar van verbouwen en opknappen, in dezelfde sfeer heeft ingericht. ‘Mooi hè?’

Atelier KleiTaal is het zoveelste adres waar we spijt hebben dat fietstassen niet groter zijn. In de boerderij tegenover het kleine terpkerkje van Lichtaard verkoopt Dineke Taal keramieken potten, schaaltjes en vazen die thuis prachtig zouden staan. Zelf maken kan hier ook, Dineke organiseert verschillende workshops. Via Jannum met weer een stokoud kerkje en het fietspad langs de Dokkumer Ee (een van de mooiste paden van Friesland) koersen we op Burdaard aan. Korenmolen De Zwaluw (nog altijd in bedrijf én te bezoeken) wijst al van verre de weg naar de plaats waar we het laatste winkeltje van de route gaan bezoeken. In het piepkleine winkeltje van Kaarsenmakerij JoHpie staan niet eens zoveel kaarsen. ‘Met de zon op de ruiten is het hier veel te warm, dan smelt alles,’ legt Johannes Postma uit. ‘Ik heb het meeste achter hangen, kom maar even mee.’ Wanden vol kaarsen in alle kleuren van de regenboog omringen zijn werkbank. Echt apart vind ik de snijkaarsen, ze zien eruit als ragfijn houtsnijwerk. Het stempel dat Johannes op onze Noord-Friese Winkeltjesroute Stempelkaart drukt, maakt de kaart vol en geeft ons recht op een kleine attentie. Twee kleine, ronde kaarsjes met het motief van de Friese vlag krijgen we mee. Gelukkig, die passen in de fietstas.

Praktisch

Fietsen en slapen
Fietsen zijn te huur bij Harm Haisma, Woudweg 3 in Dokkum, www.harmhaisma.nl. Het is ook leuk om, zoals wij deden, de route in Ferwert te beginnen en in Dokkum te overnachten. In Ferwert verhuurt Siep Jellema, Hoofdstraat 23, fietsen: www.siepjellema.nl. Beiden hebben ook e-bikes in de verhuur, best lekker bij tegenwind! Leuke (eenvoudige) B&B’s onderweg zijn www.hetverguldescheepje.nl (Dokkum), www.bloemenhoeve.nl (Burdaard), www.hetschoolhuis.nl (Ferwert) en Bij de Pastorie in Reitsum (www.bijdepastorie.nl) die ook deel uitmaakt van de Winkeltjesroute, met naast de b&b ook aardewerk, brocante en theetuin.

Routekaart
Tien winkeltjes maken deel uit van de Noord-Friese Winkeltjesroute. Ze zijn niet alle dagen open, het is goed dit vooraf even te checken op www.noordfriesewinkeltjesroute.nl. Alle deelnemende winkeltjes staan aangegeven op een routekaart, die in de winkeltjes zelf te verkrijgen is. De achterkant van de routekaart is een stempelkaart.

Tip

Tien kilometer ten oosten van Dokkum sta je aan de oever van het Lauwersmeer, een van Nederlands mooiste nationale parken, vooral bekend vanwege zijn enorme hoeveelheden vogels waaronder de zeearend, die er ook broedt.

Veel Friese kerken zijn in de zomermaanden op zaterdag van 13.30 – 17.00 uur geopend. In veel gevallen zijn er vrijwilligers aanwezig die over de historie van de kerk weten te vertellen. Meer info: www.tsjerkepaad.nl.

Route Dokkum FietsActief 4-2015Start: Dokkum
Afstand: 59 km
Gps-route: Route Dokkum
PDF Routekaart: Route Dokkum
PDF Routebeschrijving: Route Dokkum

Heb je tips of opmerkingen over deze route? Laat het ons, en je medefietsers, weten!

Route Dokkum – Sneupen, maar niet te snel
5 (100%) 1 vote

Deel.

Over de auteur

Geef je reactie