Vught is een perfecte uitvalsbasis voor een tocht langs historische plekken en prachtige natuur. Deze fietsroute van 51 kilometer voert je vanuit Vught onder meer langs Fort Isabella, Nationaal Monument Kamp Vught, Cromvoirt en de Loonse en Drunense Duinen. En natuurlijk beginnen wij als Brabanders met een worstenbroodje. Keigezellig waor!

© Joris Knapen

De fietsroute in het kort

Afstand: 51 kilometer
Startpunt en parkeren: Reutseplein, Vught
Route: fietsknooppunten
Landschap: landgoederen, bossen, stuifzand, dorpen en polder
Onderweg: Fort Isabella, Nationaal Monument Kamp Vught, Loonse en Drunense Duinen en De Emmamolen
Extra: combineer de fietsroute eventueel met een wandeling van 5 kilometer door De Moerputten

Starten bij historisch Fort Isabella

De tocht start bij Fort Isabella in Vught, een historische plek met een nieuw gezicht. De Spanjaarden bouwden het in 1617 als beschermingsfort tijdens het Twaalfjarig Bestand met de Republiek, nu is het een levendige plek waar mensen wonen, werken, recreëren en leren.

Voor mijn partner is dit trouwens nog bekend terrein uit zijn diensttijd (lichting 88-4). Vanaf 1953 was Isabella zo’n veertig jaar lang een opleidingskazerne.

Nu geen schuttersputjes en stormbanen meer, maar ons eerste koffiemomentje van vandaag. Ik ga op pad met twee Brabantse collega’s. Iets met ouwe-jongens-krentenbrood, maar dan zonder de krenten.

Want in markthal Het Fort komt de geur van versgebakken worstenbroodjes en koffie ons tegemoet. Bij Keilekker rollen de dames met speels gemak het deeg om het gehakt. Zo hebben we meteen een mooie bodem voor onze fietstocht richting de Loonse en Drunense Duinen.

© Joris Knapen

Bij een ommetje over het terrein, waar ook het sfeervolle boetiekhotel Ryder huist, raken we in gesprek met een vrijwilliger van het museum, dat in een houten gebouw zit. Hij geeft ons spontaan een geschiedenisles over het beleg van ’s-Hertogenbosch in 1629.

De Staatse legers moesten namelijk eerst Isabella veroveren voor ze de stad konden omsingelen. Kijk, dit soort verhalen maken een bezoek aan het museumpje de moeite waard.

Vught vol villa’s

De route start officieel om de hoek bij knooppunt 23 en slingert eerst door het hart van Vught, langs herenhuizen en statige panden als Klooster Mariënhof.

Dit gebouw van architect Kropholler (anno 1941) vormt een bijzonder ensemble met het Mariaplein. Oorspronkelijk gebouwd in opdracht van de Zusters Franciscanessen, diende het in de oorlog als kwartier voor zowel Duitse als later Engelse troepen. Let op de rijzige kapel met spitsboogramen en het karakteristieke tegeltableau boven de entree.

Aan de rand van het centrum doemt Landgoed Zionsburg op, ontworpen in rijke neo-renaissancestijl door Charles Stracké in 1882. Na een verwoestende brand in 2003 is het rijksmonument weer volledig in ere hersteld. De officiële heropening was in 2025. De uitgestrekte, parkachtige tuin met vijvers van het landgoed kun je bezoeken op Open Monumentendagen.

Na een écht goed ijsje in de Dorpstraat bij ijssalon Lavinia vliegen we op onze nieuwe Gazelle Grenoble C5+ langs prachtige villa’s Vught uit richting natuur- en recreatiegebied de IJzeren Man.

Herdenken bij Nationaal Monument Kamp Vught

Het is nog te vroeg voor de lunch, laat staan een borrel, maar anders hadden we onze fiets even gestald bij het zonovergoten terras van Strandhuijs IJM, waar je lekker ontspannen kunt uitkijken over het water.

In plaats daarvan slaan we even verderop rechtsaf richting het indrukwekkende Nationaal Monument Kamp Vught. Het voormalige concentratiekamp is tegenwoordig een centrum waar men herinneringen aan de verschrikkingen uit de oorlog levend probeert te houden.

In dezelfde laan vind je ook het Geniemuseum en de EBI, de strengst beveiligde gevangenis van Nederland. De zware criminelen laten we links liggen en wij trappen verder richting de Loonse en Drunense Duinen.

© Joris Knapen

Even langs bij Ons Jos

Via groene wegen komen we in het landelijke Cromvoirt. We stappen af bij Ons Jos, een sfeervolle boerderijwinkel vol met lekkere lokale producten en delicatessen – leuk als je op zoek bent naar een culi-cadeautje dat je kunt meenemen in je fietstas.

We maken een praatje met ‘ons Laura’, de dochter van boer Jos die de winkel runt. In de boerderijtuin kun je genieten van een kopje koffie. De verse aardbeien gaan voorzichtig mee. Daarna vervolgen we onze route vanaf knooppunt 83, op de hoek.

© Joris Knapen

Fietsen door de Loonse en Drunense Duinen

De Rustende Jager, de vaste koffie- en lunchstop voor zo’n beetje iedere fietser en wandelaar op de Loonse en Drunense Duinen, laten we voor nu lekker rusten. De mensen van de gemoedelijke uitspanning zullen het ons vast vergeven, want zo te zien zit het er al vol met gravelaars, e-bikers en de lokale wielerclub.

Wij willen door naar het uitkijkpunt, waar je fenomenaal zicht hebt op bos, heide en heel veel stuifzand – ze noemen het hier niet voor niets de Brabantse Sahara. Je neemt je fiets aan de hand mee naar boven, want dit is een officieel wandelpad. Ach, geen straf, een klein stukje lopen tussen het vrolijke geluid van tientallen vogels. En dan als beloning een panorama waar een gouden lijst omheen hoort.

© Joris Knapen

Via Drunen naar De Emmamolen

We rijgen de knooppunten als een halsketting om de duinen heen en zetten via Drunen koers naar Nieuwkuijk voor een late lunch bij De Emmamolen.

De witte molen ligt aan een dijkje bij knooppunt 75. Het terras is een goede plek voor fietsers. Helaas is het magere voorjaarszonnetje ons net iets te fris, dus krijgen we een plekje binnen van de goedlachse bediening.

Fiets je deze route op een donderdag, vrijdag of zaterdag, neem dan zeker een kijkje in Bakhuys Emma. Je kunt daar dan vers speltbrood krijgen, gemaakt van het eigen meel en de beste oergranen. Lekker!

Langs de buitenrand van Vlijmen en de polder bij Den Bosch fietsen we rustig terug naar Fort Isabella, waar we de accu weer opladen met een alcoholvrij speciaal biertje van de Beer Shop in de markthal.

Routebeschrijving: fietsroute Vught 51 km

Vanaf het Reutseplein ga je twee keer linksaf naar knooppunt 23.

Volg vervolgens de knooppunten: 23 → 14 → 68 → 13 → 34 → 62 → 61 → 60 → 63 → 24 → 33 → 64 → 31 → 32 → 27 → 83 → 38 → 30 → 73 → 34 → 35 → 36 → 32 → 22 → 33 → 72 → 72 → 72 → 71 → 75 → 93 → 58 → 55 → 55 → 21 → 22 → 23

Vanaf knooppunt 23 fiets je terug naar het startpunt.

Bonus: wandelen over de Moerputtenbrug

Heb je tijd over en houd je ook een beetje van wandelen? Op zo’n tien minuten fietsen van het slot van de route kun je een korte wandeling van 5 kilometer maken over het Boswachterspad De Moerputten.

Dit pad leidt je onder meer over een 600 meter lange spoorbrug, dwars door hooilanden waar in de zomer de grote pimpernel bloeit. Vlinders en libellen zweven om je heen – echt een plek waar natuur en industriële geschiedenis elkaar vinden.

Trek niet je mooiste (fiets)sneakers aan, sommige delen kunnen drassig zijn.

© Joris Knapen

Tekst en foto’s: Katalijn Verel en Joris Knapen